28 mei 2016 t/m 25 september 2016

Constant – New Babylon

Aan ons de vrijheid

Een wereld zonder grenzen. Mensen die niet hoeven te werken, maar vrij zijn om te spelen en te reizen. Constant Nieuwenhuys (1920 – 2005) verbeeldde zijn ideeën over een nieuwe wereld in een van de meest visionaire en omvangrijke beeldende kunst projecten uit de naoorlogse kunstgeschiedenis: New Babylon. Tot op de dag van vandaag, en misschien juist wel in de huidige maatschappij, een inspiratiebron voor velen. Het Gemeentemuseum Den Haag beheert het overgrote deel van dit project en deed er uitgebreid onderzoek naar. Naar aanleiding hiervan presenteert het museum deze zomer een van de grootste tentoonstellingen ooit over dit intrigerende project dat centraal staat binnen Constants oeuvre.

Constant Nieuwenhuys, kortweg Constant, was niet alleen een vooraanstaand lid van de CoBrA-groep, maar is minstens even befaamd om New Babylon, een tot de verbeelding sprekend project waar hij bijna twintig jaar aan werkte. Na de Tweede Wereldoorlog ziet hij hoe alles opnieuw moet worden opgebouwd en hoe de samenleving in de jaren 50 verandert door de toenemende automatisering. Hij ontpopt zich tot een waar visionair en toont de buitenwereld aan de hand van maquettes, constructies, geografische kaarten, schilderijen, tekeningen, aquarellen, grafiek, films, teksten, lezingen en tijdelijke ‘omgevingen’ hoe de nieuwe wereld eruit zal zien. De tentoonstelling brengt zowel het project zelf als de ontwikkeling naar New Babylon in beeld.

Vrijheid

De mens zal zich in de ogen van Constant ontwikkelen tot een ‘homo ludens’, een spelende mens, creatief, vrij van werk en vrij van grenzen. Boven de bestaande steden worden nieuwe leefomgevingen gecreëerd waar iedereen vrij is om te gaan en staan waar hij wil. New Babylon ligt als vorm echter niet vast, Constant deed slechts suggesties voor de manier waarop de nieuwe wereld ingericht kan worden. Het is aan de mens om New Babylon creatief vorm te geven, afhankelijk van de behoeftes die er zijn. “Alles moet mogelijk blijven, alles moet kunnen gebeuren, de omgeving wordt gecreëerd door de activiteiten van het leven en niet andersom”.

Reconstructies

Na een tentoonstelling in het Gemeentemuseum in 1974 blijft het grootste deel van New Babylon achter in het museum. Constant wilde zijn atelier leegmaken om weer te kunnen schilderen. “Het is hier veilig opgeborgen”, zo gaf hij destijds aan, “wachtend op gunstiger tijden en toekomstige generaties”. Een groot deel is door het Gemeentemuseum in de decennia erna verworven voor de collectie. Er zijn regelmatig onderdelen getoond, maar niet eerder is New Babylon in al zijn diversiteit voor het voetlicht gebracht, met onder andere enkele reconstructies van ‘omgevingen’. Deze reconstructies benadrukken de ludieke, speelse kant van het project. Ook de Projectenzaal wordt benut voor deze uitgebreide tentoonstelling. Hier is een sectie van het Deurenlabyrinth te zien dat Constant voor de tentoonstelling in 1974 maakte. In de tentoonstellingszalen wordt een reconstructie van het speeltoestel Ludieke trap geplaatst, in 1968 getoond in het Amsterdams Historisch Museum.

Bekijk de documentaire De Oneindige Stad – Constants New Babylon

Publicatie en kinderboek

Bij de tentoonstelling verschijnt een uitgebreide catalogus (Nederlandstalig bij uitgeverij Hannibal en Engelstalig bij uitgeverij Hatje Cantz) met teksten van Laura Stamps, Rem Koolhaas, Willemijn Stokvis, Mark Wigley, Pascal Gielen, Trudy van der Horst en teksten van Constant zelf. Tevens verschijnt een kinderboek over Constant bij uitgeverij Leopold met teksten van Maranke Rinck en tekeningen van Martijn van der Linden. De kindermuseumzaal zal in het teken staan van dit prentenboek.

Samenwerking met Cobra Museum

Samen met het Cobra Museum voor Moderne Kunst toont het Gemeentemuseum deze zomer de veelzijdigheid van Constant. Onder de noemer Constant. Ruimte + Kleur. Van Cobra tot New Babylon is in dezelfde periode in Amstelveen een tentoonstelling te zien waar met name de tot nu toe onderbelichte en zeer boeiende periode van Constant, voorafgaand aan New Babylon, centraal staat.

De tentoonstelling en publicatie komen tot stand in nauwe samenwerking met Fondation Constant en het Reina Sofia in Madrid, waar de tentoonstelling eerder te zien was, en met dank aan Mondriaan Fonds en RKD Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis. 

Tickets kopen