27 oktober 2007 t/m 20 januari 2008

Venetiaans glas

Persbeeld tentoonstelling Venetiaans glas

Meer nog dan het Canal Grande, de Brug der Zuchten of het San Marco-plein is Venetië al eeuwenlang wereldberoemd om de prachtige voorwerpen die op Murano worden gemaakt, het glasblazerseiland. Vanaf de 11e eeuw waren hier de vervaardigers gevestigd van het meest toonaangevende en vermaarde glaswerk ter wereld, dat van Denemarken tot Byzantium gewild was. Het Gemeentemuseum Den Haag heeft een unieke collectie Venetiaans glas die centraal staat in deze collectiepresentatie.

Vanaf 1291 moesten alle glasblazers van Venetië vanwege eventueel brandgevaar naar de eilandengroep Murano in de lagune vertrekken. Doordat zij daar dicht bij elkaar zaten en zeer goed waren georganiseerd, ontwikkelden zij hoogstaande blaas- en decoratietechnieken, die van gildemeester op gezel werden doorgegeven. Tevens speelden de uitstekende contacten tussen de Venetianen en de Oriënt een belangrijke rol; niet alleen vanwege de grote financiële rijkdom die het de stadstaat opleverde, maar ook vanwege het feit dat eeuwenoude glasblaastechnieken hun weg konden vinden naar la Serenissima.

Het glas uit Venetië en de vakkundigheid waarmee deze doorschijnende juwelen werden gemaakt, waren al snel van grote invloed in Europa. In de vijftiende eeuw werd een kleurloos en flinterdun glas ontwikkeld, cristallo, dat het paradepaardje werd van de Venetiaanse glaskunst. Daarnaast had de handelsgeest van de Venetianen die de stadstaat zo rijk en machtig had gemaakt, ook zijn invloed op de glasindustrie: de Venetianen bekwaamden zich in het maken van verschillende soorten glas voor verschillende markten. Venetiaans glas voor Slot Rosenborg in Kopenhagen was onvergelijkbaar met producten die de sultan in Constantinopel ontving.

Maar hoezeer de Venetianen al hun glasgeheimen ook trachtten te bewaren, toch ontstonden na de Renaissance ook ten noorden van de Alpen glasblazerijen die zich de traditionele technieken eigen maakten en verder perfectioneerden. Vooral het glas uit Bohemen is bekend geworden, maar ook in de Nederlanden werd glas à la façon de Venise gemaakt. Het monopoly heeft Venetië dan misschien niet meer, maar het glas uit deze stad van het water heeft nog steeds, mede dankzij een opleving van de industrie rond het jaar 1900, de terechte naam het beste van de wereld te zijn.

Het Gemeentemuseum Den Haag bezit een bijzondere collectie van dit kostbare glas met objecten uit uiteenlopende periodes. Het grootste deel van deze verzameling is afkomstig uit een legaat van Pim Mulier uit 1954. Deze collectiepresentatie toont enkele topstukken die een overzicht geven van de ontwikkeling van dit fraaie, fragiele product.

Tickets kopen