26 april 2008 t/m 28 september 2008

Les Nabis

Werk uit de collectie van de Triton Foundation

Persbeeld tentoonstelling Les Nabis

Ze wilden zich manifesteren als de profeten van de moderne, de nieuwe kunst. Hun voorbeelden waren Cézanne en de meesters van de Japanse prentkunst, maar vooral Gauguin, hun leermeester. Ze noemden zichzelf Les Nabis, hebreeuws voor ‘de profeten’, want zij waren de kunstenaars die verder gingen dan de impressionisten, die weer verbeelding toelieten in hun schilderijen. Door de natuur te schilderen zoals zij die ervoeren, in ongemengde kleuren, plaveiden onder meer Bonnard, Vuillard, Sérusier en Denis de weg naar een nieuwe, abstracte kunst.

De meeste leden van de groep die in de kunstgeschiedenis Les Nabis zou gaan heten, ontmoetten elkaar op de Académie Julian. Sommigen trokken samen naar Bretagne, waar ze onder leiding van Gauguin gingen werken. Deze spoorde de jonge schilders aan om weliswaar de natuur te schilderen, maar niet naar de natuur. Inspiratie deden zij buiten op, maar vervolgens gingen zij met die beelden in hun hoofd aan de slag in het atelier. De kleuren werden feller dan bij de impressionisten, de schilderstreken minder fijn en de onderwerpen minder luchtig.

In het laatste decennium van de negentiende eeuw was in Parijs een hernieuwde hang naar mystiek en spiritualiteit in de mode. Bij de Nabis uitte dit zich niet alleen in de naam van de groep, maar ook in de symbolistische, abstraherende manier van schilderen en in hun onderwerpskeuze: religieuze en spirituele elementen speelden vaak een belangrijke (bij)rol in hun schilderijen. Sommigen meenden, net als Gauguin, dat het ‘primitieve’ leven van de Bretonse boeren en vissers  dichter bij de essentie van de religieuze beleving stond. Door dat te schilderen, lieten ze iets zien wat in de moderne tijd verloren was gegaan.

Daarnaast beperkten de profeten zich niet slechts tot de schilderkunst. Zij zochten juist naar meer uitingsmogelijkheden dan slechts doek en verf en kwamen er zo toe om ook tapijten te ontwerpen, affiches en decors en kostuums voor het theater. De belangrijkste breuk met het verleden is wellicht niet te vinden in techniek, onderwerpskeuze of spiritualiteit, maar vooral in de opvatting van de Nabis over wat schilderkunst nu eigenlijk is.

De Nabis-collectie van de Triton Foundation bevat een aantal vroege topstukken van Maurice Denis, Édouard Vuillard, Paul Ranson, Paul Sérusier en Émile Bernard. In deze werken uit de pionierstijd van de Nabis komt hun oorspronkelijke streven volkomen tot uiting.

De Triton Foundation is een privé-verzameling die topstukken omvat uit de periode 1860 - 1970 en in menig opzicht aansluit bij die van het Gemeentemuseum. Bij deze tentoonstelling verschijnt bij Waanders Uitgevers het zesde Triton Cahier in de serie (€ 9,95).

Tickets kopen