23 maart 2019 t/m 30 juni 2019

Alighiero Boetti

Arazzi

Alighiero Boetti, Cinque x cinque venticinque, zijde borduursel op linnen, 22,3 x 22,2 x 1,8 cm, 1989 (Archivio Alighiero Boetti nr.9087) © Alighiero Boetti c/o Pictoright Amsterdam 2019

Oorspronkelijk betrokken bij de Arte Povera beweging slaat de Italiaanse kunstenaar Alighiero Boetti (1940–1994) al snel zijn eigen weg in. Vanaf de jaren 70 maakt hij naam met speelse, kleurrijke borduurwerken die hij laat maken in Afghanistan. De werken lijken uitdrukking te geven aan een mysterieus systeem waarin composities met letters en woorden, en (wereld)kaarten een belangrijke rol spelen. Door een omvangrijke schenking van deze zogeheten arazzi uit de periode 1979 – 1993, door voormalig galeriehouder en verzamelaar Tanya Rumpff, beschikt het Gemeentemuseum in één klap over een geweldige selectie uit het oeuvre van Boetti. De nieuwe aanwinsten zijn vanaf 23 maart te zien in de tentoonstelling Alighiero Boetti - Arazzi in de Projectenzaal.

Aan het begin van zijn carrière werkt Boetti voornamelijk met alledaagse materialen die hij vindt in groothandels in zijn thuisstad Turijn: van pvc buizen tot industriële verlichting tot de papieren onderleggers die banketbakkers gebruiken om hun gebak mooi te presenteren. Zo bouwt hij in 1968 een Romeinse zuil uit een manshoge stapel van deze papiertjes (Colonna). Heel anders zijn de werken die in de jaren zeventig ontstaan, wanneer Boetti regelmatig afreist naar Kabul. Tijdens een van zijn eerste bezoeken komt hij op het idee om zijn Afghaanse vrienden te vragen hun vrouwen teksten te laten borduren die hij eerder in zeefdrukken, multiples en conceptuele werken gestalte gaf. Deze traditioneel gemaakte arazzi (Italiaans voor wandtapijten) openen voor Boetti nieuwe mogelijkheden: ze stellen hem in staat om seriematig unieke kunstwerken te maken met een rijke betekenis, zonder dat hierbij zijn interventie is vereist.

De Afghaanse wevers en borduurders hebben op een groot deel van Boetti’s arazzi een stempel gedrukt, bijvoorbeeld door zelf de kleuren te bepalen waarin de letters zijn geborduurd. Boetti ziet dit als een subversieve actie, een manier om de kunstwereld te ontregelen. Zijn arazzi spelen met het begrip ‘signatuur’ en trekken zich niets aan van het onderscheid tussen ‘uniek werk’ en ‘werk in oplage’ precies datgene waar de kunstmarkt zijn bestaansrecht aan ontleent.

Collectie Tanya Rumpff

Sinds de jaren 80 heeft Tanya Rumpff, in nauw contact met de kunstenaar en diens familie, een indrukwekkende verzameling van deze borduurwerken opgebouwd. Gegrepen door de subversieve, poëtische toon van Boetti’s werk en gedreven door een stevige dosis gretigheid, wist zij haar collectie uit te breiden tot een uniek geheel. De schenking bestaat uit meer dan dertig arazzi plus andere werken van de kunstenaar: een vlag, een tapijt, een vaas, een horloge en werken op papier.

Bij de tentoonstelling verschijnt een catalogus (88 pagina’s, soft cover, € 24,50) waarin de collectie Tanya Rumpff binnen Boetti’s oeuvre wordt belicht. Met teksten van onder anderen Benno Tempel en conservator Hans Janssen.