Schatten uit de wereld van de islam in de schijnwerpers

Collectie Online breidt uit met deelcollectie islamitische kunst

Op zaterdag 8 september opent in het Gemeentemuseum de tentoonstelling Glans en Geluk. Tegelijkertijd krijgen vanaf dan ruim 750 objecten van de collectie islamitische kunst van het museum een vaste plek op de website. Zo zijn ze permanent te bekijken en te ontdekken door iedereen, op elk moment van de dag. Maar hoe doe je dat, het online zetten van een collectie die bestaat uit zoveel verschillende voorwerpen, van metersgrote tapijten tot muziekinstrumenten?

Goede foto’s zijn in ieder geval essentieel. De representatie van een object online moet kloppen met de werkelijkheid. Dat klinkt makkelijker dan dat het is. Want hoe leg je een tapijt van 3,90 bij 1,90 meter vast? Of hoe fotografeer je een muziekinstrument zodat inzichtelijk wordt hoe deze ooit is bespeeld?

Het was collectiemedewerker Bao Fei die samen met fotograaf Albertine Dijkema voor elk object een passende oplossing vond. Ze bouwden een steiger om de camera op gewenste hoogte te plaatsen voor de metersgrote tapijten en andere grote objecten zoals deuren en tegelvelden. Visdraad bood uitkomst om de muziekinstrumenten uit de collectie goed uit de verf te laten komen. En bij hinderlijke weerkaatsingen van het licht maakten ze meerdere opnames, die ze samenvoegden tot één geheel zodat ook de kleinste details goed zichtbaar bleven. Soms fotografeerden ze wel 60 objecten op één dag. Veel objecten werden bovendien meerdere keren gefotografeerd: vanuit verschillende hoeken of ingezoomd op een specifiek detail. Zo kwam voor dat één object (een dubbele deur met schitterend houtsnijwerk) maar liefst 28 keer werd gefotografeerd.

Fei: “Naarmate het fotoproject vorderde, raakte ik steeds meer geboeid door islamitische kunst. Van tevoren had ik wel een idee, maar dat bleek niet helemaal te kloppen. Ik zag sterpatronen en oneindige arabesken, maar ook prachtige afbeeldingen van dieren. Ook was ik verbaasd hoe modern sommige werken oogden. Alsof ze gisteren waren gemaakt."

Om de collectie online te ontsluiten, moeten ook alle gegevens up to date zijn. Sommige data waren in de loop der tijd verouderd of onbekend. Aan projectmedewerker, en kunsthistoricus gespecialiseerd in islamitische kunst, Anissa Foukalne de taak om de gegevens van de collectie islamitische kunst te actualiseren. Daarnaast voorzag zij tientallen objecten van meer achtergrondinformatie.

Maandenlang dook Foukalne bijna dagelijks het depot in om de objecten tot in de kleinste details te bestuderen. “Naar mijn mening, bezit het Gemeentemuseum een van de beste verzamelingen islamitische kunst in Nederland. En hoewel ik op een gegeven moment een beetje gewend raakte aan al het moois dat ik zag, verliet ik het depot iedere keer weer met een grote glimlach.”

“Naar mijn mening, bezit het Gemeentemuseum een van de beste verzamelingen islamitische kunst in Nederland."

- Anissa Foukalne

Ze hoopt dat met het online zetten veel meer mensen de collectie gaan ontdekken. “Door middel van dit project laat het Gemeentemuseum opnieuw zien hoe divers haar collectie is en hoe belangrijk het is om al haar facetten te tonen aan een breed publiek.”

Nieuwsgierig geworden? Vanaf 8 september zie je de mooiste objecten uit de collectie islamitische kunst in de tentoonstelling Glans en Geluk én online.