Gemeentemuseum Den Haag viert 100 jaar Mondriaan en De Stijl

In 2017 is het 100 jaar geleden dat de  kunstbeweging De Stijl in Leiden is opgericht. Nederland viert dit met het feestjaar Mondrian to Dutch Design. 100 jaar De Stijl. Met ’s werelds grootste Mondriaancollectie en een van de grootste De Stijl collecties is het Gemeentemuseum het centrum van dit jubileumjaar. Het museum pakt dan ook groots uit. Het presenteert onder andere alle 300 Mondriaans in één tentoonstelling. En vertelt u over het ontstaan van de wereldberoemde kleurcombinatie rood-geel-blauw. Kom naar Den Haag en ga mee op ontdekkingsreis door het oeuvre en leven van Piet Mondriaan en De Stijl.

Piet Mondriaan

Piet Mondriaan is een van de – zo niet de grootste – moderne kunstenaar(s) ooit. Geboren in Nederland verovert hij de wereld met zijn beroemde abstracte schilderijen. Die abstracte kunst gaat echter niet over een nacht ijs. Zo schildert hij eerst groene landschappen vol koeien, sloten en boerderijen. Onder invloed van de Zeeuwse luchten en duinen zien we later felle kleuren en losse verfstreken. De theosofie tovert magische bloemen en vrouwen op het doek. En na zijn kennismaking met de Parijse avant-garde is een meer kubistische vormentaal zijn devies. Als we die warm gloeiende molens, kleurrijke polders en ‘hoekige’ appelbomen achter elkaar zetten, ontvouwt zich niet alleen een reis door Mondriaans oeuvre, maar door de hele geschiedenis van de moderne kunst. Voor veel De Stijl kunstenaars was Piet Mondriaan het grote voorbeeld. Zijn zoektocht naar abstractie en primaire kleurgebruik inspireerde vele kunstenaars.

Een werelds en modern leven

Al hoewel veel mensen denken dat Mondriaan een strenge man was, die zich opsloot in zijn atelier om zich te wijden aan zijn kunst, is niets minder waar. Mondriaan was een levensgenieter die woonde in de wereldsteden Amsterdam, Parijs, Londen en New York. Overal waar hij kwam behoorde hij al snel tot de crème de la crème van de kunstwereld en omarmde hij de nieuwste uitvindingen en het leven. Zo was hij gek op jazz, en bezocht hij avond na avond de Parijse ‘Bar Americains’. Hij woonde zelfs een optreden met cheetah van de beroemde Josephine Baker bij. Hij volgde de laatste mode op de voet en gaf al zijn geld uit aan muziek, pakken, dansen en vrouwen. In Londen rekende hij Peggy Guggenheim en Naum Gabo tot zijn vrienden en eenmaal in New York danste hij de sterren van de hemel op zijn favoriete dans: de boogie Woogie. Zijn levensenergie en ‘swing’ bleven waren de ultieme vertaling van alles waar De Stijl voor stond: energiek, positief, het nieuwe omarmend en hemelbestormend.

De Stijl

Na de Eerste Wereldoorlog waart er een vernieuwingsdrang door Nederland. Kunstenaars keren zich af van de traditionele kunst, zoals de Amsterdamse School en de Haagse School. In 1917 richt kunstenaar, architect en criticus Theo van Doesburg het tijdschrift ‘De Stijl’ op, waarin kunstenaars, vormgevers en architecten hun vernieuwende ideeën over kunst kunnen publiceren. In een mum van tijd weet hij onder andere Gerrit Rietveld, Bart van der Leck en Vilmos Huszar aan het tijdschrift te verbinden. Een aantal van deze kunstenaars tekent later ook een Manifest. Ook Piet Mondriaan doet mee. Met zijn abstracte kunst, primaire kleuren en zwart-witte lijnenspel is hij het grote voorbeeld voor De Stijl. De kunstenaars, architecten en vormgevers geloven dat zij met innovatieve en abstracte kunst de samenleving kunnen moderniseren. Daarvoor moeten wel alle kunstvormen samenwerken; en alles om ons heen moet opnieuw worden vormgegeven. Van de meubels waarop we zitten. De huizen waarin we wonen. En de steden die we bouwen. Zo groeit De Stijl uit tot een internationale beweging vergelijkbaar met het latere Bauhaus.

Van De Stijl tot Dutch Design

De Stijl is daarmee – samen met Bauhaus – van grote invloed op hoe de wereld om ons heen er uit ziet. Toen én nu. Door het zo kenmerkende primaire kleurgebruik, de abstracte vormentaal en horizontale en verticale lijnen ook in architectuur, interieur, meubels mode en reclame te gebruiken, hoopt De Stijl zijn doel te bereiken: een betere en moderne samenleving. Beroemde voorbeelden zijn Gerrit Rietvelds rood-blauwe stoel. De Bruynzeelkeukens van Piet Zwart. Jan Wils’ woonwijk Papaverhof en Jan Duikers Nirwanaflat in Den Haag. Het ultieme doel was als alle kunstdisciplines in elkaar zouden versmelten tot een totaalkunstwerk. De Stijl duikt – zonder dat we het weten- nog altijd een stempel op het moderne straatbeeld en de beeldcultuur. Tot op de dag van vandaag inspireert De Stijl kunstenaars, architecten en designers, alsook reclamemakers en popartiesten. In vorm en idee is De Stijl bovendien verankerd in het DNA van het wereldberoemde Dutch Design.

Tentoonstellingen 2017

 

Het Gemeentemuseum is onderdeel van het landelijke feestjaar: Mondrian to Dutch Design. Meer informatie over het landelijke programma vindt u op: www.mondriaantodutchdesign.com

Contact

Voor meer informatie over het themajaar en de programmering van het Gemeentemuseum Den Haag: