Berlage

Hendrik Petrus Berlage (1856-1934) is een van de bekendste en, dankzij zijn vele geschriften en slimme zelfpromotie, ongetwijfeld een van de meest invloedrijke architecten die Nederland in de twintigste eeuw heeft gekend. Geboren in een tijd dat architecten teruggrepen naar bouwstijlen uit het verleden, is hij de geschiedenis ingegaan als de belangrijkste vernieuwer rond 1900. Ook internationaal geniet Berlage nog steeds een grote reputatie. Het in 1935 voltooide Gemeentemuseum Den Haag – Berlage zelf maakte de oplevering nooit mee – wordt door velen beschouwd als zijn meesterwerk.

Vanzelfsprekend is het Gemeentemuseum hét Berlagemuseum. Binnen de collectie toegepaste kunst van 1880 tot 1940 zijn de ontwerpen van Berlage ruim vertegenwoordigd: belangrijke vroege interieurontwerpen voor rijke opdrachtgevers, allerhande meubels en metaalwerk voor zijn Amsterdamse verkooplokaal ’t Binnenhuis (1900-1929), en gebruiksglas, jaarbekers en glaskristallen voor de Glasfabriek Leerdam. Aan al deze ontwerpen lagen sobere ontwerpprincipes – socialistische Arts and Crafts-idealen – ten grondslag. Uitgangspunt voor Berlage was allereerst de constructie, waaraan decoratie ondergeschikt en dienend werd toegevoegd. De werkelijkheid is echter vaak weerbarstiger dan de leer en ook Berlage blijkt in de praktijk niet zo streng vast te houden aan zijn eigen regels. Toch blijft hij, met name door zijn geschriften, bekendstaan als een architect met een zeer sobere ontwerpfilosofie.

Bekijk alles onder Berlage