18de eeuw

De collectie van het Gemeentemuseum Den Haag bevat een prachtige hoeveelheid kostuums uit de tweede helft van de 18de eeuw: vrouwenkleding, mannenkleding en ook kinderkleding. Van vóór die periode zijn in Nederland relatief weinig complete outfits bewaard. De kleding is vooral gedragen door de elite, die het zich kon veroorloven zich te kleden naar de Franse mode. Via prenten, de eerste modetijdschriften en persoonlijke contacten ontving men in Nederland het laatste modenieuws uit Parijs, dat ook toen al als centrum gold. De stoffen waren bijzonder kostbaar, vaak vele honderden florijnen, maar het maakloon was relatief laag. Er werd dan ook veel kleding vermaakt en vererfd.

Je kocht zelf de stof die je mooi vond en liet daarvan door een kleermaker (aangesloten bij een gilde) kleding op maat maken. Voor mannen waren in Frankrijk ‘op de rol’ voor geborduurde kostuums te bestellen. Die zette de kleermaker dan in elkaar en voegde het binnenwerk toe.

Als handelsland had Nederland een breed aanbod in modeartikelen: stoffen, toebehoren en accessoires waren lang niet allemaal van eigen bodem. De Franse mode was leidend maar er kwam ook veel uit het Verre Oosten, zoals sits (handbeschilderde en bedrukte katoen) en Chinese zijde. Ook werden hier de zogenaamde ‘Japonse rokken’ (kamerjassen) gedragen, afgeleid van Japanse handelsgeschenken en uitgevoerd in Indiase sits of zijden damast. Modieuze vrouwen droegen japonnen van één soort stof, vaak opgebouwd uit een overkleed en een losse rok; later in de eeuw ook meer japonnen uit één stuk. Minder modieuze vrouwen droegen jakken en rokken, die de stijlgevoelige dames ook wel bij informelere gelegenheden droegen. De accessoires gaven aan of het om een streekdracht ging of om een daagse, informele outfit. Aan het type hoofddeksel (muts, kap, met of zonder oorijzer, hoed) kon je zien wie je voor je had. Kostuums waren niet af zonder fraaie kanten langs halslijn en mouwen. En kostbare zijden kousen waren voor zowel mannen als vrouwen een belangrijk modeartikel.

Bekijk alles onder 18de eeuw