Constant New Babylon permanent te zien

In de collectiepresentatie Ontdek het moderne is een zaal nieuw ingericht met een selectie van de mooiste maquettes en schilderijen van Constant’s New Babylon project. In 2015 organiseerde het Gemeentemuseum Den Haag in nauwe samenwerking met Fondation Constant in Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofia in Madrid het grootste overzicht van New Babylon ooit. Deze tentoonstelling was in de zomer van 2016 in Den Haag te zien waarbij een uitgebreide publicatie is verschenen. In de nieuwe opstelling zijn ook de twee Diorama’s te zien die het museum met steun van de Vereniging Rembrandt en het Mondriaan Fonds onlangs heeft aangekocht.

De collectie New Babylon van het Gemeentemuseum Den Haag is de grootste collectie ter wereld en bestaat uit 19 maquettes, 72 tekeningen, 48 prenten en 4 schilderijen. Daarnaast zijn er ook een ruime selectie werken van Constant uit de Cobra-periode en de periode na New Babylon in het museum aanwezig.

Constant New Babylon

In 1956 begint de Nederlandse kunstenaar Constant Nieuwenhuys (Amsterdam, 1920 - 2005) aan een omvangrijk architectonisch en urbanistisch project: New Babylon. Vanaf dat moment werkt hij bijna twintig jaar onafgebroken aan de vormgeving van zijn ideeën, niet alleen in maquettes, geografische kaarten, schilderijen, tekeningen en grafiek, maar tevens in films, manifesten, geschriften en lezingen. Zelf zegt Constant in 2004 dat: “New Babylon geen model is dat nagevolgd moet worden maar een illustratie van een levenswijze in een veronderstelde samenleving. Die levenswijze is in beginsel nomadisch. Dat houdt in dat de huidige mens al trekkend over de aarde sporen achterlaat die een netwerk kunnen vormen. Een stad als een netwerk. New Babylon is een nomadische stad. Niets ligt vast.”

In de jaren vijftig voorziet Constant de steeds verdere automatisering van de samenleving waardoor de mens in toenemende mate over vrije tijd zal beschikken en zich steeds makkelijker, sneller en op grotere afstand kan verplaatsen d.m.v. het zich snel ontwikkelende auto- en vliegverkeer. “New Babylon is een gigantisch labyrinthisch complex dat zich op hoge poten boven de aarde verheft. Eronder circuleren allerlei vormen van transport. De verschillende etages van de stad zijn met liften en trappen bereikbaar en vrijwel geheel overdekt en geklimatiseerd. Ze vormen met hun vele niveaus en terrassen een enorme gelaagde ruimte die door zijn flexibele functies, klimaatverschillen en licht- en geluidseffecten steeds weer nieuwe verrassingen biedt. Hier kunnen de New-Babyloniërs als moderne nomaden ronddwalen, op zoek naar nieuwe ervaringen en nog onbekende sferen.” New Babylon bestaat uit verschillende, met elkaar verbonden sectoren, heeft geen vaste afmetingen en is berekend op groei. Deze netvormige, overdekte structuur strekt zich uit over de gehele aarde. Constant gaat met New Babylon uit van een alternatieve, volledig geautomatiseerde maatschappij, waarin arbeid overbodig is geworden. De klassieke pijlers wonen, werken, recreatie en verkeer worden vervangen door creativiteit. Het steeds veranderende uiterlijk van de sectoren van New Babylon wordt bepaald door haar bewoners, de Homo Ludens (de avontuurlijke ‘spelende’ mens), het contrast van ‘de burgerlijke mens’ met zijn geprogrammeerde opvatting van geluk. Deze Homo Ludens zou, zijn eigen creatieve kwaliteiten samen met anderen explorerend, een continu reizend en scheppend bestaan leiden.

© Foto's: A.M. Minnaard fotografie