Zilver uit Batavia

Images for this exhibition

  • Kan (detail), Batavia, rond 1700, collectie Gemeentemuseum Den Haag.
    Kan (detail), Batavia, rond 1700, collectie Gemeentemuseum Den Haag.

  • Kan en bekken, Stadskeur Batavia, meesterteken K met punt erboven, letter W, 1700-1728, h. kan 29 cm, d. bekken 53 cm, Collectie Gemeentemuseum Den Haag
    Kan en bekken, Stadskeur Batavia, meesterteken K met punt erboven, letter W, 1700-1728, h. kan 29 cm, d. bekken 53 cm, Collectie Gemeentemuseum Den Haag

  • Tweetal sirihbladhouders en kwispedoor,Batavia, circa 1650-1725, grootste h. 15 cm, Collectie Gemeentemuseum Den Haag
    Tweetal sirihbladhouders en kwispedoor,Batavia, circa 1650-1725, grootste h. 15 cm, Collectie Gemeentemuseum Den Haag

Afgelopen op 08-12-2012

Het Gemeentemuseum Den Haag museum unieke zilveren objecten die VOC-ambtenaren in de zeventiende en achttiende eeuw in Batavia lieten maken, zoals tafelzilver, gedenkborden en sirihkistjes. 

Zilveren luxeartikelen

Nadat Nederland in de zeventiende eeuw Jakarta had veroverd, vestigden steeds meer Nederlanders zich in Indonesië. Met de toenemende welvaart groeide ook de vraag naar luxeartikelen en woonaccessoires. Europese zilversmeden trokken naar Batavia en werkten in hun ateliers samen met inheemse ambachtslieden of zilversmeden uit Ceylon en India waar een rijke traditie bestond op het gebied van zilverbewerking. In het Bataviase zilverwerk zie je vaak de combinatie van westerse vormen met oosterse motieven of juist objecten met wortels in de Indische cultuur met westerse decoraties. Van het laatste zijn de sirihkistjes een mooi voorbeeld. Deze horen bij het Indische gebruik om te kauwen op een sirihpruim. Een van meest karakteristieke soorten van VOC-zilver zijn de gedachtenisborden. Deze borden met een inscriptie over een overledene werden uitgereikt aan de nabestaanden. Hoe meer borden er waren, hoe belangrijker en welvarender de persoon was. 

Bij de tentoonstelling zijn twee publicaties verschenen: Goud uit Java door Pauline Lunsingh Scheurleer (WBooks € 24,95 ) en Zilver uit Batavia door Titus M. Eliëns (WBooks € 27,95).