Willem Maris

Images for this exhibition

  • De kalfjes, 1863, Olieverf op doek , 30 x 50,3 cm , De Mesdag Collectie, Den Haag / The Mesdag Collection, The Hague

Impressionist van de Haagse School
Afgelopen op 09-04-2012

Grazende koeien in een drassige wei, een waaier van zonnestralen. Eenden in een plas, spetterend aan de waterkant. Er is geen plaats waar het vertrouwde beeld van het Hollands landschap beter bewaard is gebleven dan in de schilderkunst van de Haagse School. Willem Maris (1844 – 1910) was één van de belangrijkste vertolkers van deze belangrijkste Nederlandse kunstbeweging van de 19e eeuw. En de enige die echt impressionistisch werkte, met felle kleuren en een los penseel.

Het eenvoudige boerenleven werd door WIllem Maris met brede, impressionistische verfstreken weergegeven en zijn schilderijen lijken te vibreren van licht. “ik schilder geen koeien, maar lichteffecten” zei Maris daar zelf over. Maris was al veelvuldig te zien in tentoonstellingen, maar het Gemeentemuseum Den Haag heeft in de winter van 2012 de primeur met de eerste postume solotentoonstelling van deze lyrisch vertolker van het Hollandse landschap.

De tentoonstelling laat de ontwikkeling zien van de jonge talentvolle Maris die uitgroeide tot een van de belangrijkste en meest productieve vertegenwoordigers van de Haagse School. Maris werkte al buiten in de landerijen sinds zijn vroegste jeugd. Zijn twee oudere broers, Jacob en Matthijs, waren ook kunstschilder. Willem was echter de enige van de drie broers die vanaf het begin van zijn carrière succes had en hield. Hij onderhield vriendschap met Anton Mauve en Hendrik Willem Mesdag, met wie hij in 1876 de Hollandsche Teeken-Maatschappij oprichtte.

Met deze tentoonstelling, ruim 100 jaar na zijn overlijden, wordt het werk van Willem Maris eindelijk weer eens voluit voor het voetlicht gebracht. Met circa 50 schilderijen en 30 tekeningen schenkt de tentoonstelling aandacht aan het oeuvre van de kunstenaar in al zijn facetten, van de vroege in nevel gehulde landschappen tot aan zijn eigen volgroeide stijl met helder en fris kleurgebruik wat hem de naam ‘impressionist van de Haagse School’ opleverde.

Han Singels

Het Nederlandse landschap met koeien, vogels, eenden en mensen die het land bewerken behoort tot het nationale erfgoed, maar is in steeds mindere mate real life te zien. De vraag rijst of schilderijen als die van Willem Maris in de toekomst onze bron zullen zijn die ons herinnert aan hoe het landschap er vroeger uitzag. De schilderijen van Maris roepen in deze tijd een verlangen op naar het idyllisch Hollands landschap van vroeger.

De Nederlandse fotograaf Han Singels (1942) verkent sinds 2000 de ommelanden van Amsterdam per brommer op zoek naar het romantische Hollands landschap van weleer. Hij fotografeert het landschap zoals we dat ook tegenkomen in de schilderkunst van de afgelopen eeuwen. Koeien die bij stormachtig weer schuilen in de luwte van een boom, of koeien die zich koesteren in een weiland in de zon op een warme zomerdag zijn daarbij veel voorkomende scènes die doen denken aan de schilderkunst van Hollandse meesters zoals Maris. De tentoonstelling Willem Maris – Impressionist van de Haagse School krijgt met het werk van Han Singels een hedendaagse component, die de schilderkunst van De Haagse School weer helemaal tot leven wekt.  

Bij de tentoonstelling verschijnt een rijk geïllustreerde catalogus geschreven door Joost Bergman en met een bijdrage van Nico de Reus. (WBooks, € 24,95)