Plein Air

Images for this exhibition

  • Jacob Maris, Schilder aan het werk, 1860. Coll. Gemeentemuseum Den Haag.

De Haagse School en de School van Barbizon
Afgelopen op 10-06-2007

Eind 19e eeuw keren kunstenaars zich af van het historiestuk en verleggen zij hun aandacht naar het landschap, dat toen als een inferieur genre in de schilderkunst werd gezien. In Frankrijk ontstaat de School van Barbizon en gaan kunstenaars voor het eerst naar buiten om en plein air te schilderen. Dat de schilders van Barbizon die van de Haagse school beïnvloedden – de ene groep zocht het eenvoudige Franse landleven, de andere het leven van vissers en boeren in Holland – laat deze collectiepresentatie zien.

'Warm grijs'

Rond 1830 trekken kunstenaars vanuit Parijs naar het bos van Fontainebleau, om in de open lucht te de natuur zonder opsmuk vast te leggen. Het betekent een ware omslag onder Franse kunstenaars: het historiestuk heeft in die tijd nog een onaantastbare status – het landschap wordt door Academie en critici gezien als een genre voor minder getalenteerde kunstenaars. Deze schilders van de School van Barbizon vinden een welkom onderkomen in de herberg van Ganne, een plek die uitgroeit tot een ontmoetingsplaats van de avant-garde. Schilders als Millet, Daubigny, Corot en Rousseau passen de nieuwe opvattingen toe in hun schilderijen en tekeningen. Sommige kunstenaars vestigen zich zelfs in Barbizon, zoals Millet, Rousseau en Daubigny. Ook Nederlandse kunstenaars reizen naar Barbizon, waaronder Jozef Israëls en Willem Roelofs. Het werk van de schilders van de School van Barbizon is al spoedig te zien op tentoonstellingen in Brussel. Daar maakt de jonge schilder Gerard Bilders kennis met het “warme grijs” van de landschappen van Corot met hun atmosferische toon, en doet Jozef Israëls inspiratie op bij de voorstellingen van het boerenleven door Jean-François Millet. J.H. Mesdag bewondert de kustlandschappen van Daubigny zozeer dat hij er enkele aankoopt voor zijn vermaarde verzameling. Tezelfdertijd hebben de veestukken van Troyon onmiskenbaar invloed op het werk van Anton Mauve en Willem Maris.

Gravures

Het werken in de vrije natuur wordt evenzeer een principe van de schilders van de Haagse School; vooral J.H. Weissenbruch, Anton Mauve en Willem Roelofs schilderen bij elke weersomstandigheid in de open lucht, in een bootje op de plassen bij Noorden, in de polders rondom Den Haag of op de duinen en het strand van Scheveningen. De schilders van de School van Barbizon koesteren veel bewondering voor het realisme in de landschappen van de Hollandse Oude Meesters en ook de kunstenaars van de Haagse School plaatsen hun nieuwe visie op het landschap in de traditie van de Hollandse Gouden Eeuw.De schilders van de School van Barbizon waren dikwijls ook bekwame graveurs. Door middel van litho’s en etsen wordt hun werk bekend en verspreid door tijdschriften. De tentoonstelling Plein Air bevat, naast schilderijen, dan ook een belangrijke groep Franse prenten uit de collectie van het Gemeentemuseum Den Haag, die voor het eerst sinds jaren te zien is.

Paul Huf in Fontainebleau

In de tentoonstelling wordt ook een schitterende groep foto’s van de Nederlandse fotograaf Paul Huf (1924-2002) opgenomen. Hij legde in 1986, in opdracht van het Gemeentemuseum, in het bos van Fontainebleau de locaties vast waar de schilders van Barbizon werkten – plekken die in wezen onveranderd zijn gebleven.