Finse kunst rond 1900

Images for this exhibition

  • Helene Schjerfbeck, Zelfportret met zwarte achtergrond, 1915, olieverf op doek, 34 x 42 cm, collectie Ateneum Art Museum, Helsinki

Afgelopen op 29-01-2006

Met ruim honderd meesterwerken laat het Gemeentemuseum Den Haag dit najaar Nederland kennis maken met een nog onontdekt gebied binnen de Europese kunst: het Finse symbolisme en expressionisme van rond de vorige eeuwwisseling. De ijle landschappen, mythen en sagen, indringende portretten en scènes uit het dagelijkse leven zijn wonderschoon en getuigen van de Finse betrokkenheid bij de avant-garde van West-Europa.

Ongerepte landschappen

De Finse kunst kent rond 1900 een grote bloei en is, samen met de literatuur en de muziek, een bepalende factor in de emancipatie van het land. Het onderdrukkende optreden van Rusland leidt tot een verzet dat in alle domeinen van het culturele leven tot uiting komt. Door middel van de kunst scheppen de Finnen een nationale identiteit ten opzichte van Rusland en Zweden en plaveien zo de weg naar een onafhankelijk Finland. Dit brengt een typisch Finse schilderkunst voort, waarin de kunstenaars de natuur verheerlijken in ongerepte Finse landschappen, het dagelijkse leven in beeld brengen en inspiratie putten uit de Finse mythologie, met name de Kalevala, het nationale Finse epos uit 1835. Dit levert een uiterst gevarieerd beeld op: een indrukwekkende, verhalende kunst wanneer het gaat om oude Finse sagen, maar ook een subtiel of juist uitbundig kleurgebruik wanneer het Finse landschap centraal staat. Een goed voorbeeld van uitbundige en verhalende kunst is dat van een van de beroemdste Finse kunstenaars, Akseli Gallén-Kallela. Hij beeldt ondermeer episoden uit die in de Finse mythen en sagen te vinden zijn en doet dat in een krachtige, energieke stijl.

Verrassend beeld

Heel anders is de sfeer die Helene Schjerfbeck oproept; zij legt zich toe op verstilde maar indringende zelfportretten en fijnzinnige stillevens. Rondom deze kunstenaars, die ook buiten Finland een zekere bekendheid genieten, is een kring van Finse meesters te vinden die eveneens een grote kwaliteit vertonen, zoals Magnus Enckell, Alvar Cawén, Hugo Simberg en Väinö Blomstedt. Zij schilderden onder andere het Finse landschap met zijn vele meren, in zomer en winter, en voorstellingen van symbolistische aard. De tentoonstelling geeft al met al een verrassend beeld van een minder bekend deel van de Europese kunst rond 1900.

Film en boek

Bij de tentoonstelling zal een film te zien zijn en verschijnt bij Prestel Verlag een gelijknamige catalogus, de eerste publicatie over dit onderwerp in het Nederlands (€ 29,95). Finse kunst rond 1900 is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met het Ateneum Art Museum in Helsinki en de Österreichische Galerie Belvedere in Wenen.

Concerten

Bij de tentoonstelling Finse kunst rond 1900 zal het Maris Kwartet, dat gespecialiseerd is in de uitvoering van Finse klassieke muziek, viermaal een concert uitvoeren. Daarin zullen stukken van beroemde Finse componisten te horen zijn, waaronder Jean Sibelius, A. Saalinen en Tauno Marttinen. De musici zullen ook de inspiratiebronnen toelichten die aan de composities ten grondslag liggen, zoals het Finse landschap en het Finse nationale epos, de Kalevala. Deze zaken zijn eveneens van groot belang voor de beeldende kunst uit die periode, zoals de tentoonstelling laat zien.

Data: de zondagen 6 en 27 november, 18 december en 22 januari
Tijd: 14 - 15 uur
Plaats: de aula van het Gemeentemuseum Den Haag
Kosten: € 9, exclusief toegang tot de tentoonstelling.
Reserveren: tijdens kantooruren via tel.  070 – 338 11 11 of via info@gemeentemuseum.nl.

Lezingen

De Vrije Academie organiseert verschillende lezingen over deze tentoonstelling, op de zondagen 20 november 2005 en 15 januari 2006, van 14-15 uur. Voor meer informatie zie activiteiten

In Noorderlijke sferen gekomen? Ga dan ook naar de film Vikings in het Omniversum: www.omniversum.nl/films/vikings.