Buitenleven Franse 19e eeuwse landschappen uit de collectie van de Triton Foundation

Images for this exhibition

  • Alfred Sisley, Oevers van de Loing bij Moret, 1892, olieverf op doek, 73 x 92 cm.

Afgelopen op 30-10-2005

De clichés rond het ontstaan van het impressionisme zijn algemeen bekend: deze schilders zouden radicaal gebroken hebben met de traditie en in niets op hun voorgangers lijken. Een stelling die meer gevoed werd door de pers en de kunsthandel dan door de schilders zelf. Dit wordt duidelijk in de tentoonstelling Buitenleven in het Triton Kabinet, dat werk bevat van onder meer Jongkind, Corot, Courbet, Daubigny, Millet, Rousseau, Monet, Pissaro, Renoir, Signac en Sisley. Het is de tweede presentatie binnen de serie die het museum maakt uit de collectie van de Triton Foundation.

Volgens de grove lijnen ging het als volgt: het impressionisme ontstond, beïnvloed door het nieuwe medium fotografie, rond 1870 in Frankrijk als reactie op de kunst van de Salon en de Academie. Daar schilderde men voorgeschreven onderwerpen, met evenwichtige composities en correct naar de werkelijkheid weergegeven. De term impressionisme komt van een criticus die uitriep dat dit geen kunst was, slechts een impressie. Wij zien sindsdien de impressionisten als een groep kunstenaars die opeens naar buiten wilden, die het licht wilden vangen en het vluchtige moment vastleggen. Zij wilden niet de werkelijkheid nabootsen, maar die interpreteren, en dat maakt van het impressionisme de eerste moderne kunststroming. De kunsthandel in die tijd pikte dat handig op. Dit beeld is de afgelopen dertig jaar danig genuanceerd. Zo heeft de Salonkunst een herwaardering doorgemaakt en heeft nadere onderzoek aangetoond dat ook de impressionisten niet ontkwamen aan conventies en verwachtingspatronen. Als we naar de landschapsschilderkunst kijken scheelden ze wat onderwerpskeuze en vormen betreft helemaal niet zoveel van hun voorgangers, zij het dat de jonge generatie de blik verlegt naar alledaagse, minder verheffende scènes. De breuk zit wel in de manier van afbeelden; met de vlotte, schetsmatige en soms wilde beeldtaal zetten ze zich af tegen alles wat behoudend en rechts was en sloten ze aan bij de moderne tijd, waarin alles snel veranderde door industrialisering en opkomst van machines en nieuwe technieken. Het loont om het werk van de impressionisten breder te zien en de kunstmatige scheidslijn tussen wat voor en na hen kwam los te laten, want dat de lijnen vaak doorlopen is in Buitenleven goed te zien.

De Triton Foundation is een privé-verzameling die topstukken omvat van de belangrijkste kunstenaars uit de periode 1860–1970 en sluit in menig opzicht aan bij die van het Gemeentemuseum. In de presentaties zullen dan ook werken uit beide verzamelingen met elkaar worden gecombineerd.

Triton cahier

Bij elke presentatie verschijnt een Triton cahier, voorzien van teksten van diverse auteurs.