Gemeentemuseum koopt Paul Thek

Drieluik ‘Life is just a bowl of cherries' verbeeldt levenmotto Thek
02-08-2012

Het Gemeentemuseum Den Haag is blij en trots met de verwerving van een groot drieluik uit 1971 van de Amerikaanse kunstenaar Paul Thek (1933-1988), de nieuwe aanwinst is vanaf nu in het museum te bezichtigen. Directeur Benno Tempel: ‘Dit is het eerste monumentale schilderij van Thek in museaal Nederland. Het indrukwekkende triptiek is dan ook een belangrijke aanwinst die met name door de menselijke thematiek en geschilderde sensibiliteit prachtig in de collectie past’.


Het doek is aangekocht met steun van de Vereniging Rembandt, mede dankzij haar Titus Fonds, Mondriaan Fonds, SNS Reaal Fonds, BankGiroLoterij en de Vriendenvereniging Gemeentemuseum Den Haag. Thek is de afgelopen jaren herontdekt. Grote kunstenaars van deze tijd als Damien Hirst, Paul McCarthy en Mike Kelley hebben zich door hem laten inspireren. Inmiddels wordt Thek gezien als een belangrijke kunstenaar uit de jaren zestig en zeventig van de twintigste eeuw.

‘Het drieluik verbeeldt -in blauwe en witte verfstreken op een oranjeroze ondergrond- drie 'droomlandschappen'. Het linkerdoek toont een waterval en vier cirkelvormen: luchtbellen of planeten? Duidelijk is dat het niet om abstracte vormen gaat; ze zijn voor meerdere uitleg vatbaar. Op het middendoek is een waterlandschap te zien met als middelpunt een van de cirkels van het linkerdoek met een krans van rode kersen eromheen. In het rechterdoek omcirkelen de kersen een wijds landschap met vulkaan. In de voorgrond zit een visser die zijn hengel heeft uitgeworpen in het water.

De lyrische, maar ook melancholieke stemming van het drieluik kan als aanzet worden gezien voor de nieuwe figuratie die rond 1980 internationaal opkwam.’ Aldus kunsthistoricus dr. Jan van Adrichem. Van Adrichem is lid van de raad van adviseurs van de Vereniging Rembrandt en maakte op www.deverrijking.verenigingrembrandt.nl een online presentatie rondom de aanwinst. Met de website ‘De Verrijking’ laat de Vereniging Rembrandt zien hoe een nieuwe aanwinst de bestaande openbare kunstverzameling in een nieuw daglicht zet. 

‘Life is just a bowl of cherries’ was het levensmotto van Paul Thek, wat in dit schilderij op poëtische wijze in beeld wordt gebracht. De betekenis – het leven is plezierig – heeft ook een sterk ironische kant. Het schilderij is speels, maar laat ook zeker een magische dreiging zien. De betekenis van het doek is dubbelzinnig. De thematiek die zich verhoudt tot de mens, ook te zien bij Francis Bacon, Marlene Dumas, Dieter Roth en Louise Bourgeois, en de sensibiliteit waarmee het geschilderd is die doet denken aan Piet Mondriaan, Morandi en Schoonhoven, laten het werk uitstekend aansluiten bij de collectie van het Gemeentemuseum. 

De relatie van Thek met Nederland was innig. Hij woonde hier van tijd tot tijd en had in 1969 een tentoonstelling in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Thek’s schilderijen en tekeningen kunnen worden gezien als het begin van de opleving van de figuratieve schilderkunst in de late twintigste eeuw. Dit triptiek vormt samen met een kleiner triptiek dat zich in Centre Pompidou bevindt het hoogtepunt van zijn kunst uit de jaren zeventig. Het is met name die tijd die de laatste jaren op een herwaardering mag rekenen. En vooral die kunstenaars die niet in te passen zijn in de geijkte stromingen, zoals Pop Art, Minimal Art en Conceptuele kunst. Louise Bourgeois, Eva Hesse en Lee Bontecou, maar ook Paul Thek en Dieter Roth behoren tot deze hergewaardeerde kunstenaars. Wat deze kunstenaars bindt, is dat hun werk een emotionele lading bezit, wat in die tijd eerder uitzondering was dan regel.